على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1545

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پس از طى 950 1 كيلومتر مسافت در درياى سياه مىريزد . دنى پرور ( dani - parvar ) ص . پ . پرورش دهندهء بدى . و چرخ دنى پرور : زمانهء پرورش دهندهء مردمان شرور و فاجر . دنية ( denyatan ) ا . ع . لاصق النسب . يقال : هو ابن عمى دنية . مر . دنيا و دنيا . دنية ( daniyyat ) ا . ع . عيب و نقص . و كلاه قاضى . دنية ( danniyyat ) ا . ع . كلاه قاضى ( شبهت بالدن ) . دنيدن ( danidan ) ف ل . پ . از روى نشاط دويدن و بخوشحالى راه رفتن . و از جاى درآمدن و از خشم و قهر جوشيدن . دنيده ( danide ) ص . پ . روان با شوكت و حشمت . و خراميدهء بنشاط . و خوشحال و مسرور . دنيسر ( donayser ) ا . پ . نام شهرى در بين النهرين معروف به خوبى آب و هوا . دنيع ( dani ' ) و دنيعة ( dani'at ) ص . ع . ناكس بىخير و بىعقل . دنيق ( daniq ) ا . ع . كسى كه در روز تنها خورد و در شب در روشنائى ماه تا مهمان او را نبيند . و كسى كه بر عيال خود تنگ گيرد . ج : دنق . دنيلس ( danilas ) ا . ع . نوعى از صدف . دنين ( danin ) ا . ع . سخن بآواز خفى كه بفهم نيايد . و گياه كهنهء سياه . دنين ( danin ) م . ع . دن فلان دنينا ( از باب ضرب ) : آهسته سخن گفت فلان كه فهميده نشد . و دن الذباب : بانگ كرد مگس . دنيوى ( donyavi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به دنيا ضد اخروى . دنيوى ( donyaviyy ) ص . ع . منسوب به دنيا . دنيى ( donyi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دنيا و اين جهان . دنيى ( donyiyy ) ص . ع . منسوب به دنيا . دنيئة ( dani'at ) ا . ع . عيب و نقيصة . الحديث : علام يعطى الدنيئة فى ديننا اى الخصلة المذمومة . دو ( dav ) ا . پ . عدو و رفتار با سرعت زياد . و نيك دو : تند دو و خوش دونده . دو ( du ) ع . صيغهء جمع از امر حاضر ودى دية يعنى خون بها بدهيد اى مردان حاضر . دو ( do ) و ( du ) ص . پ . اثنان و عددى كه ضعف واحد و نصف چهار است . دو ( davv ) ا . ع . بيابان و دشت و ميدان وسيع . دوء ( dav ' ) م . ع . داء دوء و داء . مر . داء . دوا ( dav ) ا . ع . - مأخوذ از تازى - دارو و هر چه بدان بيمارى و ناخوشى را چاره كنند . دواء ( dav ' ) و ( dev ' ) و ( dov ' ) ا . ع . دارو . و داروى فربهى زن . و داروى لاغرى و باريكى اسب يعنى شيرى كه باسب مىخورانند تا باريك شود . ج : ادوية . دواء ( dev ' ) م . ع . داويته دواء و مداواة . مر . مداواة . دوآب ( do - b ) ا . پ . ايالتى از هندوستان كه واقع است در ما بين رود گنگ و رود جمانا . دواب ( dav b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حيوانات سوارى و باركش مانند اسب و استر و خر و شتر و فيل و گاو و گاوميش . دواب ( dav bb ) ع . ج . دابة . دوابة ( dov bat ) ا . ع . پرده . و غشاء و پوست نازك . دوابل ( dav bel ) ع . ج . دوبل . دواة ( dav t ) ا . ع . سياهى دان و مركب دان . ج : دوى و دوى و دوى . و پوست حنظل . و پوست دانهء انگور . و پوست خربزه . دوات ( dav t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آمه و مركب دان كه خوالستان و خوالسته نيز گويند . و هر ظرفى فلزى و يا چينى و يا كاشى كه در آن مركب تحرير كنند و از آن بنويسند . و قلمدان . و دوات سياهى : مركب دان و خالسته . دوات آر ( dav t - r ) ا . پ . مهردار . دوآتش ( do - tec ) ا . پ . دو لب معشوق . دو آتشه ( do - tece ) ص . پ . هر چيزى كه دو مرتبه تقطير شده باشد . و عرق دو آتشه : عرق شرابى كه دو مرتبه تقطير كرده باشند . و هر چيز زوردار و قوى . دواج ( dav j ) ا . پ . لحاف و بالاپوش و شمد . دواج ( dovv j ) ا . ع . لحافى كه پوشيده شود . و جامهء فراخى كه همهء بدن را بپوشد . دواجن ( dav jen ) ع . ج . داجن . دواحق ( dav heq ) ع . ج . داحق . دواحيل ( dav hil ) ع . ج . داحول . دواخس ( dav xes ) ا . ع . ديگدانها . دواخل ( dav xel ) ع . ج . داخلة . و ج . دوخلة . دواخن ( dav xen ) ع . ج . دودكشهاى مطبخ و گلخن . دواخن ( dav xen ) و دواخين ( dav xin ) ع . ج . دخان و دخان . دواد ( dov d ) ا . ع . كرم ريزه . و خشك ريشه . و جرب خشك . و مرد تيزرو و شتابنده . دوادم ( dav dem ) ع . سرخ كه